#ariQuizContainer .aq-answer-label { float: right !important; width: 80px; text-align: right; }

محصولات آموزشی



در سفر به مرند، به تماشای چه مکان‌ هایی برویم؟

 

معرفی شهر مرند

مرند شهری تاریخی با جاذبه‌های گردشگری بسیار در آذربایجان شرقی است که به اعتقاد مورخان، قدمت آن به هزاره‌ی سوم پیش از میلاد بازمی‌گردد.

شهر زیبا و تاریخی مرند، پس از شهرهای تبریز و مراغه، سومین شهر پرجمعیت و پس از تبریز دومین شهر وسیع در استان آذربایجان شرقی شناخته می‌شود. با توجه به مدارک باقی مانده‌ی تاریخی، مورخان و باستان‌شناسان براین باور هستند که مرند در گذشته‌هایی بسیار دور، در دوران حکومت مادها، از شکوه و پویایی قابل توجهی برخوردار بوده و یکی از سرزمین‌های مهم و اصلی آن زمان بوده است. این در حالی است که پس از کاوش‌های انجام شده بر تپه‌های باستانی «گرگر»، ظروف سفالی و وسایل کشف شده، متعلق به هزاره‌ی پنجم پیش از میلاد مسیح (ع) است.

در مورد شهرت این شهرستان به مرند، نظریات متعددی وجود دارد. گروهی متعقد هستند که نام این شهرستان، ابتدا «مادوند» و سپس «مارند» بوده که به مرور زمان به مرند تغییر یافته است. «بطلیموس» از جغرافیان‌ دانان اهل یونان که در دوران پیش از میلاد زندگی می‌کرد، در متونی که از خود به یادگار گذاشته، مرند را با نام «ماندگار»، ثبت کرده و از آن به عنوان یکی از آبادترین شهرها در طول تاریخ یاد کرده است. اما ارامنه طبق روایات باستانی خود می‌گویند که حضرت نوح (ع) در شهر مرند دفن شده و این کلمه لغتی است ارمنی و مشتق آن به معنای تدفین است. البته ارامنه‌ی دوران معاصر اعتقاد دارند که پس از طوفان نوح، حضرت در نخجوان فرود آمد و خود و همسرش را در این شهر دفن کردند. در جایی دیگر نیز بر اساس مکتوبات تورات، به نظر می‌رسد که مادر حضرت نوح (ع) نیز در مسجد واقع در بازار مرند به خاک سپرده شده است. گروهی دیگر نیز مرند را تغییر یافته‌ی نام «ماریا»، دختری ترسایی می‌دانند.

 

موقعیت جغرافیایی شهرستان مرند

این شهر یکی از شهر های جمهوری اسلامی ایران می باشد که در 45 درجه و 46 دقیقه طول شرقی و 38 درجه و 26 دقیقه عرض شمالی قرار دارد . شهرستان مرند در شمال غرب استان آذربایجان شرقی و در شمالی ترین منطقه ایران واقع است . شهرستان مرند از شمال به رودخانه ارس و از شرق به شهرستان اهر ( ارسباران ) از جنوب به شهرستان شبستر و از مغرب به شهرهای خوی و ماکو متصل می باشد .

  مرند منطقه ای نیمه کوهستانی است و مساحت آن حدود 3844 کیلومتر مربع می باشد . بیش از دو سوم اراضی آن را نا همواریها و یک سوم آن را سطح مسطح و جلگه ای تشکیل می دهد . مرتفع ترین قسمت آن واقع در دهستان رودقان با ارتفاع 15000 متر و پست ترین نقطه آن 700 متر در شهر جلفا واقع است .

آب و هوای مرند معتدل می باشد و جمعیت شهرستان مرند بالغ بر 242 هزار نفر است . شهر مرند یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی و مرکز شهرستان مرند است . این شهر با 114165 نفر جمعیت در سال 1385 سومین شهر پرجمعیت و بزرگ استان است که از این میان 57151 نفر مرد و 57014 نفر زن می باشند که در قالب 29755 خانوار ساکن این شهر می باشند . و بقیه در روستاها ساکن می باشند . شهر مرند با وسعت بیس از 20 در 65 کیلومترمربع از سمت شمال به جلفا ، از سمت شرق به ارسباران ، از سمت جنوب به تبریز و شبستر و از سمت مغرب با استان آذربایجان غربی همسایه است .

وجه تسمیه شهرستان مرند

در روایات باستانی ارامنه آمده است که حضرت نوح (ع) در مرند مدفون شده است و کلمه مرند از یک فعل ارمنی به معنای تدفین اشتقاق یافته است . ولی ارامنه امروزی عقیده دارند كه حضرت نوح (ع) در نخجوان فرود آمده و در این شهر نیز مدفون شده و قبر همسرش هم در مرند است . طبق نوشته های تورات ، مادر حضرت نوح (ع) در مسجد بازار مرند مدفون است . مورخان قدیم نوشته اند که مرند پایتخت (واسپورگان) در دوره ساسانی بوده و بقایای آتشکده ای در تپه خاکستری مرند می تواند دلیل آن باشد . ( سفر نامه ویلیامز جاکسون )

روایتی نیز وجود دارد که مرند از نام دختر ترسایی به نام ماریانا گرفته شده است . در توارخ قدیم مرند به نامهای مورندا ، مانداگارانا ، مادوند و مروند معروف بوده است . نشانه هایی از تمدن ساسانی و مادها در این منطقه وجود دارد که از طرف بسیاری از مورخان تایید شده است . بطلمیوس جغرافیدان معروف یونان از این منطقه به نام مانداگارانا نام برده و آن را یکی از آبادترین شهرها در تاریخ می خواند .

تاریخچه شهرستان مرند

بر اساس اسناد اورارتویی سابقه شهر نشینی در مرند تا اواسط هزاره سوم قبل از میلاد می رسد ، در تپه های باستانی هادیشهر ظروف سفالی و ابزارهایی از هزاره پنجم قبل از میلاد پیدا شده است . هم چنین در تپه خاکستری ( قلعه مرند ) نیز آثاری از هزاره چهارم قبل از میلاد به دست آمده است .

 ولادیمیر مینورسکی با استفاده از نظر باستان شناسان ، این قلعه خاکی فرو ریخته را از سلسله قلعه های خاکی اورارتویی می داند . به نظر کارشناسان شهر مرند در روزگار پادشاهی مادها از رونق بسیاری برخوردار بوده و مرکز حکومت اقوامی مهم در دوره ( کلده ) و ( آشور ) بوده است .

 

شهرستان مرند پس از اسلام

فتح آذربایجان به دست اعراب در سالهای 18 تا 22 هجری قمری به وقوع پیوسته اما مورخین اسلامی از مرند برای نخستین بار در سال 160 هجری نام برده اند بنا به نوشته های بلاذری مرند در هنگام فتح آذربایجان قریه کوچکی بود

 

مردم شهرستان مرند

اهالی شهر مرند، همانند ساکنان سایر نواحی استان آذربایجان شرقی، به زبان ترکی آذربایجانی و با لهجهٔ محلی خود سخن می‌گویند.

شغل اکثر مردم این شهر، کشاورزی است. کشاورزی در این منطقه ترکیبی از باغداری و کشت گندم ، جو است. از محصولات مهم این شهر می‌توان به گیلاس ، زردآلو ، گلابی و سیب اشاره کرد.

شهر مرند نسبت به شهرهای دیگر استان، بیشتر جنبهٔ تجارتی دارد. به‌طوری‌که بیشترین پاساژها و مراکز خرید پس از مرکز استان در این شهر قرار دارد. افزودنی است که بزرگترین بازار مدرن شمال غرب کشور در این شهر در حال ساخت می‌باشد.

جمعیت شهر مرند در سال ۱۳۸۵ خورشیدی، بالغ بر ۱۱۴٬۱۶۵ نفر بوده‌است که از این میان ۵۷٬۱۵۱ نفر مرد و ۵۷٬۰۱۴ نفر زن بوده‌اند که در قالب ۲۹٬۷۵۵ خانوار، ساکن این شهر بوده‌اند.

این شهر جمعیت زیادی حاشیه‌نشین دارد که این جمعیت از خدمات شهری محرو‌مند. محله‌های حاشیه‌نشین شهر مرند عبارتند از: آغ زمین، باغ عراقی و باغ سرهنگ ، محله‌های دیزجیکان ، سردار ملی .

صنایع دستی

قالی‌بافی

شهر مرند همانند سایر شهرهای منطقهٔ آذربایجان، یکی از کانون‌های مهم قالی‌بافی در سطح کشور محسوب می‌شود. در شهر مرند و نیز در تمام شهرها و روستاهای حومهٔ آن، کارگاه‌های بزرگ و کوچک بافت قالی و قالیچه، گلیم و خورجین دایر است. این صنعت به استناد منابع تاریخی، قرن‌هاست که در این منطقه رواج داشته و همواره یکی از منابع عمدهٔ درآمد مردم محسوب می‌شده‌است. قالی‌ها و قالیچه‌های نفیس بافت مرند و روستاهای حومه‌اش، نه تنها در بازارهای فرش داخل کشور، بلکه در خارج از کشور نیز شهرت بسیار دارد و از نظر صادرات نیز اهمیت بسزایی دارد. صنعت قالی‌بافی در شهر مرند به صورت کارگاهی و در روستاها به صورت تک‌بافی، یکی از مشاغل فراگیر مردم به شمار می‌رود و محصولات آن‌ها در طرح‌ها و نقش‌های متنوع و بافت‌های گوناگون به بازارهای داخلی و خارجی عرضه می‌شود.

سبدبافی

از دیگر صنایع دستی شهر مرند، بافت انواع سبدها برای حمل نان و میوه از ساقهٔ گندم است که به نوبهٔ خود از شهرت زیادی برخوردار است.

فانوسکابافی

روستای هوجقان، یکی از مناطقی است که سال‌های سال، مردم آن‌جا در بافتن فتیله‌های چراغ، مهارت کامل داشته و تولیدات خود را به سراسر کشور عرضه می‌کردند. با گسترش نیروی برق و روشنایی الکتریسیته و رکورد فروش فتیله، مردم صنعت‌گر این روستا به بافتن «فانوسقه» یا کمربندهای نظامی و نوار کفش پرداختند و در حال حاضر، یکی از مراکز مهم تولید این محصول می‌باشد.

سفال‌گری و سرامیک‌سازی

محصولات سرامیک، در چند کارگاه شهر زنوز تولید می‌شود. استادکاران سرامیک زنوز، از نوعی خاک مرغوب (کائولن یا خاک چینی) استفاده می‌کنند و به نقاط دیگر جهت فروش، صادر می‌نمایند. علاوه بر کارگاه‌های سرامیک‌سازی، کارگاه‌های سفال‌گری نیز در بعضی از مناطق شهر مرند و روستاهای اطراف وجود دارند.

کتابخانه‌ها

در داخل شهر مرند تعدادی کتابخانه وجود دارد که «کتابخانهٔ پارک شهر مرند»، بزرگ‌ترین کتابخانهٔ این شهر و جزء کتابخانه‌های درجه یک کشور است که در سال ۱۳۷۸ خورشیدی، در محوطهٔ پارک شهر مرند با مساحت ۱۲۰۰ متر مربع و زیربنای ۹۵۶ مترمربع، افتتاح گردیده و دارای ۱ سالن مطالعه و یک مخزن کتاب و یک سالن آمفی تئاتر و اتاق اینترنت است. تعداد کتاب‌های این کتابخانه به حدود ۲۵۰۰۰ جلد در موضوعات متنوع و تعداد اعضای آن ۳٬۷۰۰ نفر بوده و کلیهٔ خدمات فنی به روش رایانه‌ای صورت می‌گیرد و همه روزه از ساعت ۷ و نیم بامداد، آمادهٔ ارائهٔ خدمات می‌باشد. بیشتر مراجعین این کتابخانه را دانش‌آموزان و دانشجویان تشکیل می‌دهند.

«کتابخانهٔ عمومی کوثر» که ویژهٔ بانوان است، واقع در خیابان امام خمینی مرند، در سال ۱۳۳۰ با زیربنای حدود ۲۰۰ متر مربع تأسیس گردیده‌است. در حال حاضر این کتابخانه دارای یک مخزن و یک سالن مطالعه به ظرفیت ۱۲۰ نفر است که مجموعهٔ کتاب‌های آن به حدود ۱۳۰۰۰ جلد می‌رسد و تعداد اعضای آن ۲٬۷۰۰ نفر می‌باشد. این کتابخانه روزانه حدود ۱۵۰ نفر مراجعه کننده دارد و همه روزه از ساعت ۷ و نیم بامداد تا ۸ و نیم شب، آمادهٔ ارائهٔ خدمات به مراجعین می‌باشد. کلیهٔ خدمات فنی این کتابخانه به روش رایانه‌ای صورت می‌گیرد.[۱۰] و چندین کتابخانه دیگر که در سطح شهر فعالیت دارند.

 

شهرداری مرند

شهرداری مرند به عنوان اولین شهرداری الکترونیک در کشور معرفی شده‌است.مرند امروزه دارای محله‌ها و چندی شهرک می‌باشد.

  • محله‌های قدیمی مرند

مرند از جند محله تشکیل شده بود به نام‌های یکان، رفیع آباد، یالدور نخودبیگ، قنبرچشمه، بازار، یوخاری کوچه، ایستگاه، قره آغاج، دولر، مومنلر، سیدلر، زمینّی لر، چهل گز و قوشا دکانلار

محله‌های نوساز شهر مرند

  • شهید فهمیده ودانش: محله شمال شرقی مرند
  • مینآخور و فرمان آباد: محله شمال مرند
  • شهید اوهانی و شهریار: محله غرب مرند
  • باغ عراقی و آبیاری و: محله جنوب مرند
  • آغ زمین و ناصرآباد راه اردکلو: محله شرق مرند
  • تربیت و نشاط و هاتف: محله شمال غربی مرند
  • علی‌آباد وراه انامق:محله جنوب غربی مرند
  • گوارا و شقایق گلخانه:محله جنوب شرقی مرند
 

حمل و نقل و راه‌های ارتباطی

جاده‌ای

شهر مرند به دلیل قرارگیری در شاهراه ارتباط ایران-اروپا از موقعیت بی نظیر جغرافیایی و ارتباطی برخوردار است. بزرگراه تبریز-مرند، جاده مرند-بازرگان، جاده مرند-جلفا از مهمترین راه‌های ارتباطی این شهر می‌باشد؛ که پروژهای تبدیل بزرگراه تبریز-مرند و جاده مرند-بازرگان به آزادراه و جاده مرند-جلفا به بزرگراه در حال انجام می‌باشد.

شهر مرند دارای دو کمربندی برون شهری با نام‌های آزادراه نوح (سه راهی پلیس راه-میدان بزرگ ارتش) و کمربندی شمالی (میدان بزرگ ارتش- سه راهی شهرک صنعتی) می‌باشد.

همچنین جاده مرند – تسوج که در سالهای اخیر یکی از اصلی‌ترین نیازمندی‌های ساکنین شهر مرند بوده اکنون در حال ساخت می‌باشد. با احداث این جاده مسافت حدود یک و نیم ساعته مرند-صوفیان-شبستر-تسوج به مسافت حدود نیم ساعته مرند-تسوج کاهش خواهد یافت.

پایانه مسافربری برون شهری مرند به دلیل وسعت روزافزون شهر و افزایش انتظار شهروندان دیگر پاسخگوی حدود ۱۵۰٫۰۰۰ نفر نمی‌باشد برای همین منظور شهرداری مرند پروژه احداث ترمینال مسافربری جدید در بیرون از شهر را شروع کرده است.

ریلی

شهر مرند در مسیر راه آهن برقی تبریز به جمهوری آذربایجان قرار دارد. ایستگاه راه آهن این شهر هر هفته سه بار قطار تهران-مرند و سه بار قطار تبریز-مرند را میزبانی می‌کند.

خط آهن عبوری از مرند به دلیل این که تقریباً یک دوم این شهر را محاصره کرده، مشکلات فراوانی را برای شهروندان مرندی ایجاد کرده است. این مهم باعث شده است مسئولین شهری و استانی درصدد انتقال خط آهن و ایستگاه راه آهن به بیرون از محدوده شهری باشند.

 

صنعت، تجارت، خدمات، شيوه و الگوهاي معيشت مردم

اقتصاد مرند عمدتاً بر پايه كشاورزي است اكثر مناطق شهرستان بنا به شرايط طبيعي، براي دامداري، كشاورزي و باغداري مناسب مي باشد. محصولات مهم مرند غلات ( گندم و جو) (كه شايد بالاترين توليد را در ميان شهرهاي آذربايجان شرقي دارد) و حبوبات، سبزيجات و صيفي جات است كه بسيار معروف مي باشند باغداري بسيار رايج و محصولات مهم آن زردآلو و سيب و انگور است كه علاوه بر مصرف داخلي، مقداري به عنوان خشكبار صادر مي گردد كه وجود كارخانه هاي متعدد سنتي برگه زردآلو دليل بر اين امر است سيب و زردآلوي مرند و همچنين سيب زنوز بسيار خوب بوده و معروفيت خاصي دارد. صنعت مهم مرند، قالي بافي است ديگر صنايع آن فتيله بافي، گليم بافي، جاجيم بافي، سبدبافي،توليد آجر، مصالح ساختماني (آهك و ...) كاشي سازي، سراميك سازي، چيني سازي، كمپوت، رب سازي، خيارشورسايز، موتورسازي، توليد وسايل نسوز، توليد انواع خاك هاي صنعتي شيميايي و ... كه در قالب شركت هاي خصوصي فعاليت دارند. همچنين وجود كارخانه كائولن شويي كه خاك چيني توليد مي نمايد بر صنعت مرند از نظر اقتصادي و اشتغال افزوده است. مردم منطقه مرند اكثراً از طريق قالي بافي و كشاورزي و دامداري و داد و ستد امرار معاش مي نمايند عموماً مردم منطقه به طور ساده و بي آلايش زندگي مي نمايند. نظر به اين كه درآمد اكثريت مردم پايين بوده با اين حال به الگوهاي غربي كمتر روي آورده اند بعضي مردم منطقه نيز از طريق سبدبافي، گله داري و... به درآمدي دست مي يازند و با آن زندگي مي نمايند. قتيله بافي، سراميك سازي برگه سازي و كارخانه هاي ريز و دشت تعدادي را در خود جاي داده و از طريق اشتغال در آن واحدها امرار معاش مي نمايند، بيشتر مردم مرند از طريق داد و ستد و تجارت زندگي مي گذرانند.
از 72 واحد صنفي صنعتي مستقر در مرند در حال حاضر حدود26 واحد از آنها فعال مي‌باشند در اينجا مجالي براي شمردن يكايك آنها نيست ولي عمدتاً وجود كارگاه هاي متعدد قالي بافي، چرم سازي، برگه سازي زردآلو، كمپوت سازي، آجر سازي و ... كارخانه هاي چينندگان، كائولن سازي، سراميك سازي، جوراب بافي و كارگاه هاي جوشكاري، آهنگري، تراشكاري، خرمنكوب سازي، تانكرسازي و ... رونق خاصي بر بخش صنعت مرند داده اند.

در سال‌های اخیر با توجه به پیشرفت‌هایی که شهر مرند داشته‌است، کارخانجات مختلفی در اطراف این شهر احداث شده‌اند که از این میان، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • شرکت بزرگ تکدانه با تولیدات تبدیلی کشاورزی و شهرت جهانی
  • ارس وین تنها تولیدکننده تجهیزات ورزشی فضای باز در شمالغرب
  • اولین شهرک سرامیک سازی در منطقه
  • کارخانه فراوری خاک‌چینی
  • کاشی تبریزکف
  • پارس پروفیل
  • شرکت بزرگ آناکنسرو تولیدکننده محصولات غذایی با برند سانیا
  • شرکت پویان صنعت
  • ترشی کام مرند
  • پیام شیمی
  • ثمین شیر
  • شرکت کشت و صنعت تکدانه
  • شرکت سامرند
  • کارخانه آذریت تولیدکننده محصولات بتنی
  • انستیتو تحقیقات واکسن و سرم سازی شمالغرب کشور[۱۳]
  • کارخانه آذرچین
  • پلاستوفوم فخر مرند

کارخانه موزائیک سازی پیری

  • کارخانه تولید ۳D پانل ره انجام

شهرک‌های صنعتی

  • شهرک صنعتی شماره ۱مرند
  • شهرک صنعتی شماره ۲مرند
  • شهرک صنعتی زنوز مرند
  • شهرک صنعتی سرامیکی مرند

 

دانشگاه‌ها

– دانشگاه آزاد اسلامی مرند

– دانشکده فنی و مهندسی مرند

– دانشگاه پیام نور مرکز مرند

– دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنوز

– دانشگاه آزاد اسلامی واحد بناب مرند

– دانشگاه پیام نور مرکز زنوز

– دانشگاه پیام نور مرکز بناب مرند

-دانشگاه پیام نور واحد پامچی (در شرف تأسیس)

– دانشگاه علمی و کاربردی مرند

-مرکز آموزش فنی و حرفه‌ای مرند

 

اماکن تاریخی، دیدنی و گردشگری

از اماکن تاریخی و باستانی این شهر می‌توان به قلعه مانداگارانا، مسجد جامع مرند، تپه باستانی سیوان و بازار کوزه‌فروشان، مسجد بازار، کاروانسرای عباسی مرند و ده‌ها اثر دیگر اشاره کرد. در تپه سیوان یک ته‌ستون هخامنشی و سفالینه‌های پارتی یافته شده‌است.

فهرستی از آثار تاریخی مرند:

  • قلعه چراگاه امیر
  • بنای هرزندجدید
  • قلعه هولاگو
  • گورستان عریان تپه
  • گورستان هزاره اول
  • گورستان النجق
  • قلعه میاب
  • قلعه دوکجان
  • حمام قاضی
  • کاروانسرای قینر
  • حمام حاجی موسی
  • حمام دیزج علیا
  • مسجد بازار
  • گورستان یکان سعدی
  • گورستان قدیمی یکان علیا
  • قلعه یامچی
  • امامزاده یکان سفلی
  • امامزاده اردلان
  • قلعه لیوار
  • قبرستان قدیمی خرابه مرکید
  • قلعه گردو اصلی کندی
  • مسجد جامع مرند
  • کاروانسرای هلاکو
  • امامزاده ابراهیم
  • مسجد امام
  • گورستان بناب
  • گورستان تاریخی ابرغان
  • گورستان تاریخی کوهناب
  • کاروانسرای شاه عباسی
  • گورستان تاریخی گلین تپه
  • گورستان تاریخی قربان دیزج
  • کاروانسرای شاه عباسی
  • گورستان تاریخی محبوب آباد
  • گورستان تاریخی زرغان
  • گورستان قدیمی انامق
  • قلعه جیق روستای چایکسن
  • گورستان تاریخی هرزند عتیق
  • کاروانسرای شاه عباسی
  • کاروانسرای مرند
  • امامزاده علمدار
  • امامزاده احمد
  • قلعه روستای هرزند عتیق
  • آرامگاه پیر مرند
  • کلیسای موجومبار
  • مقبره میرزا محمد حسین زنوزی
  • روستای پلکانی مولو

 

مسجد جامع مرند

 

نتیجه تصویری برای مسجد بازار مرند

مسجد جامع مرند در مرکز شهر مرند واقع شده‌است طبق کتیبه محراب مسجد این بنا در سال ۷۳۱ هجری در زمان سلطنت ابوسعید بهادرخان از محل خیرات مردم مرند و جزیه‌ای که در آن زمان از غیر مسلمان می‌گرفتند به تولیت حسین بن محمود ابن تاج خواجه ساخته شده‌است. امروزه کف مسجد به اندازه سه پله (۸۰ سانتی‌متر) از سطح کوچه مجاور پایین‌تر می‌باشد و دالانی به طول ۱۲ متر با سه طاق گنبدی، ورودی را به شبستان‌ها مربوط می‌سازد در سمت چپ این دالان، شبستان جنوبی با گنبدی کم خیز واقع شده که بر فراز آن کتیبه‌ای از سنگ با عبارت ذیل به چشم می‌خورد: «امر بتجدید هذا المعماره العبد الفقیر خواجه حسین بن سیف الدین محمود بن تاج خواجه فی اواخر شوال سنه اربعین و اربعمائه» محراب به عرض ۷۵/۲ و ارتفاع ۶ متر در قسمت جنوبی مسجد واقع شده و مزین به آیات قرآنی به خط کوفی و گچبری‌های زیبا بدیع می‌باشد. کتیبه تاریخ محراب در قسمت قوس بزرگ بالای آن به شرح ذیل دیده می‌شود: «جدد من فواضل الانعام السلطان الاعظم مالک رقاب الامم ابوسعید بهادرخانه خلدالله ملکه فی احدی و ثلثین و سبعمائه هجریه» در فاصله دو ستون تزئینی و گچبری کنار محراب نام سازنده محراب به خط رقاع نوشته شده‌است: «عمل عبدالفقیر نظام بند گیر تبریزی» در داخل هلال در پایین دو کتیبه مزبور کتیبه گچبری دیگری به خط رقاع بدین مضمون به چشم می‌خورد: «وقف من مال خیرته مدینه مرند علی مصالح هذا المسجد الجامع و شرط التولیه العبد الضعیف حسین بن محمود بن تاج خواجه»

 

مسجد بازار

 

نتیجه تصویری برای مسجد بازار مرند

مسجد بازار که در مدخل شهر واقع شده حدود ۳۰۰ متر مربع مساحت دارد بر روی چهار ستون سنگی استوانه‌ای قرار گرفته‌است بنا به اظهار مهمترین محلی در روزگاران قدیم دیری بوده که بعداً به علت انتساب به مادر نوح تبدیل به یک مسجد گردیده‌است در شهر مرند همچنین چند بنای باستانی وجود دارد که به اندازه کافی مورد مطالعه قرار نگرفته‌اند. در حالیکه اگر چنین می‌شد احتمالاً گوشه تاریکی از تاریخ فرهنگ گذشته این شهر روشن می‌شد از جمله این بناها دو امامزاده به نامهای امامزاده احمد در قسمت غربی شهر و در کوه امامزاده ابراهیم واقع در کوی یالدور مرند و نیز تاع و مقابر مربوط به اصحاب علم و عرفان بنامهای پیر اسمعیل در محله یالدور، پیراسحق در محله گلعذاریها و پیر خموش در کوچه صمصامی می‌باشد.

از مناطق تفریحی مرند نیز می‌توان به گردنه پیام، روستاهای ملایوسف و کندلج در ۵ کیلومتری شمال مرند و چشمهٔ باش کهریز و قنات بزرگ و بسیار معروف بَی گوزی (=چشمه داماد) در شمال روستای دیزج علیا که از دل کوه میشو بیرون می‌آید اشاره کرد.

 

کاروانسرای شاه عباسی پیام مرند

 

مرند گجا بریم

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

این کاروان‌سرا که به جهت واقع شدن در نزدیکی مرند به این نام موسوم گشته‌است. قطعاً در اصل نام دیگری داشته‌است کاروانسرای مذکور در ۲۳ کیلومتری مرند و در سر راه جلفا و در دشت الکی واقع شده‌است تاریخ بنای این کاروانسرا (به سال ۷۳۱ هجری قمری و عهد ابوسعید بهادرخان) نسبت داده شده‌است فعلاً جز تلی خاک آثاری از آن باقی نمانده‌است این کاروانسرا (یکی از باشکوهترین بناهای زمان خود بوده و شاید هم قلعه یا مقر حکومتی شخص با نفوذی بوده‌است گروهی به جهت نزدیکی نام محل به نام هلاکوه ایلخان مغول ساختمان این بنا را به هلاکو نسبت می‌دهند چرا که الکی گاهی هلاکو خوانده می‌شود. تا چندین سال پیش سردر کاروانسرا که طاق روی آن خراب شده بود نمایان بود که ارتفاع آن به ۹ متر می‌رسید. صفحه خارجی آن از نیم ستون زاویه کتیبه‌ای به عرض ۲۵ سانتی‌متر شروع می‌شده که به حروف کوفی نوشته شده بود این حروف از سفال بدون لعاب در زمینة کاشی آبی روشن نوشته شده بود.

این کاروان‌سرا که به جهت واقع شدن در نزدیکی مرند به این نام موسوم گشته‌است. قطعاً در اصل نام دیگری داشته‌است کاروانسرای مذکور در ۲۳ کیلومتری مرند و در سر راه جلفا و در دشت الکی واقع شده‌است تاریخ بنای این کاروانسرا (به سال ۷۳۱ هجری قمری و عهد ابوسعید بهادرخان) نسبت داده شده‌است فعلاً جز تلی خاک آثاری از آن باقی نمانده‌است این کاروانسرا (یکی از باشکوهترین بناهای زمان خود بوده و شاید هم قلعه یا مقر حکومتی شخص با نفوذی بوده‌است گروهی به جهت نزدیکی نام محل به نام هلاکوه ایلخان مغول ساختمان این بنا را به هلاکو نسبت می‌دهند چرا که الکی گاهی هلاکو خوانده می‌شود. تا چندین سال پیش سردر کاروانسرا که طاق روی آن خراب شده بود نمایان بود که ارتفاع آن به ۹ متر می‌رسید. صفحه خارجی آن از نیم ستون زاویه کتیبه‌ای به عرض ۲۵ سانتی‌متر شروع می‌شده که به حروف کوفی نوشته شده بود این حروف از سفال بدون لعاب در زمینة کاشی آبی روشن نوشته شده بود.

 

 

طاق و قلعه هلاکو

مرند گجا بریم

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

یکی از آثار تاریخی و بسیار قدیمی در شهرستان مرند، بنایی است آجری و متعلق به دوران حکومت مغول‌ها، واقع در ۲۷ کیلومتری از این شهرستان که به «قلعه هلاکو»، شهرت دارد. مردم محلی این اثر تاریخی را با نام «کاخ هلاکو» می‌شناسند که در دشت بسیار وسیعی به نام «دشت هلاکو» یا «الاکی»، قرار دارد. عمارتی که با توجه به آثار به دست آمده از جمله تکه‌ سفال‌های بسیار قدیمی، باستان‌شناسان قدمت آن را برابر با هزاره‌ی نخست پیش از میلاد مسیح (ع) عنوان کرده‌اند.

باستان‌شناسان، پیشینه قلعه و طاق هلاکو را به دوران هزاره نخست پیش از میلاد مسیح (ع)، نسبت می‌دهند

هنگام حضور در این ناحیه، می‌توان بقایایی از یک بنای تاریخی را مشاهده کرد. پی‌های سنگی و دیوارهایی با قطر زیاد و کالبدی از یک طاق مدخل با قطری نیم متر در یک متر و سربنا گواه از عمارتی با معماری به سبک ساختمان‌های مغول و به مساحت ۹۰۰ متر مربع دارد. ارتفاع بنای باقی مانده بالغ بر ۶ متر است که در مجاورت آن کتیبه‌ای به خط کوفی و تزئین شده با آجر و کاشی‌های فیروزه‌ای رنگ، گرداگرد طاق سردر را پوشانده است. مقابل این بنا، می‌توان آثاری از یک دیواره‌ی سنگی را مشاهده کرد که متعلق به قلعه‌ای کهن است و مردم محلی از آن به نام «قلعه گبرها» یاد می‌کنند.

 

مرند گجا بریم

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مسجد پیر بالا؛ مزار همسر حضرت نوح (ع)

«مسجد پیربالا» یا «مسجد بازار»، یکی دیگر از بناهای تاریخی در شهرستان مرند است که گفته می‌شود پس از طوفان نوح (ع)، مدفن همسر حضرت نوح (ع)، بوده است. البته بنای امروزی مسجد با تغییرات اساسی نسبت به بنای نخستین آن مواجه شده است و مساحت آن ۶۰۰ متر مربع است. با توجه به ۳ عدد کتیبه‌ی متعلق به این اثر تاریخی که یکی از آن‌ها در بالای محراب و دو کتیبه‌ دیگر در بالای سردر ورودی اصلی مسجد قرار دارد، ساختمان کنونی مسجد در سال ۱۲۶۸ هجری قمری روی بقعه‌ی همسر حضرت نوح (ع)، ساخته شده و تا به امروز تعمیرات و بازسازی‌های متعددی را به خود دیده است. این مسجد در نظر ارامنه و مسیحیان از اهمیت و احترام ویژه‌ای برخوردار است و می‌توان آن را از معدود مساجدی در استان آذربایجان برشمرد که حدود چهار طرف آن را فضای آزاد تشکیل می‌دهد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، این مسجد به خواست مردم محلی به نام مسجد امام خمینی، تغییر یافت.

 

کیلسای هوانس مقدس

در فاصله‌ی ۱۳ کیلومتری از مسیر تبریز به مرند، درون روستای «سهرل» یا «سهرقه»، «کلیسای هوانس مقدس»، قرار دارد که از جاذبه‌های گردشگری شهرستان مرند محسوب می‌شود. این بنای تاریخی دارای قدمتی حدود ۲ قرن است که در سال ۱۸۴۰ میلادی به همت معماران روس و فردی به نام «سردار سامسون»، روی خرابه‌های کلیسای دیگری که متعلق به قرن ۵ تا ۶ میلادی بوده است، ساخته شد. هرچند به دلیل وقوع زلزله این بنای کهن خرابی‌های بسیاری به خود دید، ولی همچنان محکم و استوار قد برافراشته و از دیدنی‌های استان آذربایجان محسوب می‌شود. کلیسای هوانس مقدس در پلانی مستطیلی به طولی برابر با ۱۸ متر و عرضی متغیر از ۵ متر و نیم تا ۷ متر و نیم ساخته شده و تنها کلیسای مرند است. محل اقامت اسقف اعظم، مدرسه و مکانی برای روشن کردن شمع و عود از بخش‌های این بنای مذهبی و تاریخی است. داخل کلیسا نیز به سه بخش تقسیم‌بندی شده است که هر کدام دارای یک گنبد مجزا است. برج ناقوسخانه، گنبد رگ هرمی با روکش شیروانی در سردر ورودی و محراب، از دیگر بخش‌های این کلیسای تاریخی است.

 

آبشار پیر بالا

مرند گجا بریم

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

یکی از زیباترین دیدنی‌های طبیعی در شهرستان مرند، «آبشار پیربالا» در این شهرستان است که در روستایی به همین نام و در ۱۸ کیلومتری از مرند قرار دارد. روستایی که آبشار درون آن قرار دارد، در بین یک دره‌ی وسیع و در دهانه‌ی دو رودخانه واقع شده و همین از مهم‌ترین دلایلی است که این روستا را به منطقه‌ای با چشم‌اندازهای زیبا و تماشایی تبدیل ساخته است. ارتفاع آبشار نزدیک به ۱۰ متر است و در راه رسیدن به آن باید مسیری فوق‌العاده و خیره‌کننده را طی کرد که برای طبیعت‌گردان و علاقه‌مندان به پیاده‌روی، مناسب است.

 

روستای تاریخی اویندین

مرند گجا بریم

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

«روستای اَویندین»، یکی از روستاهای زیبا، برخوردار از اقلیمی مطلوب و بهره‌مند از جاذبه‌های گردشگری طبیعی متعددی است که در ۸۰ کیلومتری از شهرستان مرند قرار دارد. این روستا به دلیل دارا بودن آب‌های معدنی که خاصیت درمانی دارد، به یکی از مقاصد گردشگری اصلی و مهم استان آذربایجان شرقی تبدیل شده است. آبشار زیبای میان‌دره، چشمه‌های قزل چشمه و زلفی چشمه سی، گورستان تاریخی دوزلاخ با قدمتی بالغ بر ۵ قرن، صخره‌های بزرگ و مناسب صخره‌نوردی و تفرجگاه لزگه، از دیدنی‌های این روستای زیبا و کهن است.

 

آتشکده مانداگارنا

مرند گجا بریم

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

«آتشکده مانداگارنا»، یکی از چهار آتشکده‌ای است که در بخش باستانی شهرستان مرند قرار دارد. جالب است بدانید که پس از پیروزی سپاهیان اسلام در این منطقه، اکثر آتشکده‌ها از بین رفته است. امروزه آثاری از باقی مانده‌ی خرابه‌های این آتشکده‌های کهن در بخش شرقی مرند برجای مانده که به نام «کول تپه» یا «تپه خاکستری» نیز شهرت یافته است. «آتشکده‌ی مانداگارنا»، در شمال و در قسمت پشت «قبرستان باغ رضوان» و در بین باغ‌ها و مزارع قرار گرفته است.

پیشینه‌ی قلعه مانداگارنا با توجه به آثار کشف شده به هزاره‌ی چهارم پیش از میلاد بازمی‌گردد

براساس متون ثبت شده از مورخانی همچون «هردوت»، «گرنفون» و «بلطیموس» که قدمت آن‌ها به ۲۲۰۰ سال پیش بازمی‌گردد، شهر مرند به نام مانداگارنا یاد شده است و احتمالا این آتشکده نیز «مانداگارنا» نام داشته است. باستان‌شناسان پیشینه‌ی این قلعه را با توجه به آثار کشف شده در آن به هزاره‌ی چهارم پیش از میلاد مسیح (ع)، تخمین زده و آن را از نوع قلعه‌های خشتی او را رکویی معرفی کرده‌اند

 

روستای ییلاقی دو گیجان

مرند گجا بریم

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

«روستای دوگیجان»، از مناطق ییلاقی در شهرستان مرند است که با آب و هوایی مناسب، چشم‌اندازهای خیره‌کننده، طبیعتی بکر و مطبوع، مردمی اصیل و میهمان‌نواز، دیدنی‌های طبیعی همچون غار دوگیجان به یکی از جاذبه‌های گردشگری طبیعی در استان آذربایجان تبدیل شده است. ساکنین این روستای ۳۰۰ نفره به حرفه‌ی دامداری، قالیبافی و کشاورزی مشغول‌ هستند. آنچه که نظر گردشگران را در بدو ورود به این منطقه‌ی زیبای گردشگری جلب می‌سازد، لباس اهالی آن است که از لحاظ رنگ، طرح و نوع پارچه کم‌نظیر است.

 

غار دو گیجان

مرند گجا بریم

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

«غار دوگیجان»، یکی دیگر از جاذبه های طبیعی در مرند است که در کوهی بین روستاهای دوگیجان و زرقان قرار دارد و از نوع غارهای استالاکیتیت است. ورودی دهانه‌ی اصلی غار، تالاری است که هیچ تزئینات غاری در آن وجود ندارد. غارنوردان با عبور از شیبی ۲۰ درجه که در قسمت چپ تالار وجود دارد، به طبقه‌ی پایین غار هدایت می‌شوند که دو تالار در آن به چشم می‌خورد. تالار سمت راست برگه‌های خشگیده، استخوان‌های حیوانات و چندین دهلیز فرعی را که بن‌بست در خود جای داده و تالار سمت چپ دارای استالاکیتیت و استالاکمیت‌های بسیار زیبایی است که آن را جلوه‌ای چشم‌گیر بخشیده است. کف این تالار نیز گلی است.

از دیگر مکان‌های تاریخی و دیدنی‌های شهرستان مرند می‌توان به گردنه‌ پیام، روستای کندلج، مسجد بازار، پیست اسکی پیام، منطقه شکار ممنوع یکانات، آبشار عیش آباد، منطقه محافظت‌شده علمدار داغی، تنگه دره دیز، قلعه سن سارود، پناهگاه حیات وحش کیامکی و مسجد جامع مرند اشاره کرد.

 

 

 

مدیریت سایت

نام نویسنده

Top
We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. More details…